گزارشی از مقبره رييس المجاهدين

مقبره رييس المجاهدين

در این مطلب نکات مهم و اطلاعات مرتبط با این موضوع را مرور می‌کنیم.

اين مقبره مربوط به  رييس المجاهدين است كه  در 25 كيلومتري جاده قزوين تهران جنب نيروگاه شهيد رجايي واقع شده است نام اصلي ايشان ميرزا حسن شيخ الاسلام فرزند ميرزا مسعود شيخ الاسلام قزويني  از علماي قزوين مي باشد ميرزا حسن از  مشروطه خواهان قزوين بود و در سال1245 هجري شمسي  به دنيا آمد و در سال 1298 از دنيا رفت

ميرزا مسعود مخالف  مشروطه بود و براي جلوگيري از آن در قزوين خطبه مي خواند.اما فرزند ايشان ميرزا حسن موافق  سرسخت مشروطه بود.مردم شهر قتل ميرزا مسعود را به تحريك پسرش ميرزا حسن دانستند و او رابي غيرت خطاب مي كردند ،با اينكه وي از سوي مشروطه خواهان به رييس المجاهدين ملقب بود اما پس از مرگ نيز اين لقب ناميمون براي وي باقي ماند و مقبراش را امامزاده بي غيرت ناميدند .

ميرز احسن رهبر نهضت آزادي خواهان مشروطه در قزوين بود و به دليل مجاهدت وجانفشاني هاي فراون كه براي براندازي نظام استبدادي از خود نشان داد به رييس المجاهدين ملب شد او مردي ظلم ستيز و مردم دوست بو و به ساختن تاسيسات عام المنفعه همت گماشت و در سال 1336 هجري قمري در گذشت و در آرامگاهي كه بري خود ساخته بود مدفون شد .ايشان همچنين در اين محل يك آب انبار و چند اتاق بنا نهاد و موقوفاتي از جمله يك كاروانسرا و مقداري زمين براي آن تعيين كرد تا از محل عايدات آن وسايل پذيرايي رايگان  براي رهگذران و مسافران فراهم آيد. ولي يكي از دامادهاي وي كاروانسر را تخريب و مصالح آن را به يغما برد و اراضي موقوفه نيز به تصرف ديگران در آمد.

بناي مقبره آجري به ابعاد 60/12×15 متر در دو طبقه ساخته شده است كه سرداب در طبقه زيرين قرار گرفته و يك طبق نيز روي آن قرار دارد، اتاق مقبره به صورت چهار گوش در مركز بنا واقع شده است .طاق نماي هاي شمالي و جنوبي به ايوان هاي شمالي و جنوبي راه مي يابد.سقف اتاق ها با قوس گهوارهاي شكل پوشش يافته است و روي اتاق مقبره گنبدي آجري برپا گرديده كه با كاشي هاي رنگي و طرح هاي هندسي تزيين شده است در اين مقبره همسر ايشان نيز مدفون است.

اين مكان تا مدتها محل اسكان مسافرين و رهگذران بوده و داري فضاي مناسب و باغات سرسبز بوده است كه به تدريج با رشد عوامل اجتماعي موقعيت خود را از دست داده عارف قزويني شاعر بلند پايه قزويني در خصوص اين مكان در خاطرات خود اينگونه مي نويسد

دو ساعت نيم به ظهر مانده روز جمعه بيست و هشتم رمضان در پنج فرسخي قزوين رسيديم به يانس آباد آقاي حشمت الملك مشغول كشيدن قليان شد ومن به زيارات امامزاده ..... مرحوم ميرزا حسن شيخ الاسلام قزويني كه از كثرت .... شهيد شد حالا داراي گنبد و بارگاهي با شكوه هستند رفتم . من ايشان را در زمان حيات مكرر زيارت كرده و حداقل صد شب باهم بوديم و حداقل صد شب با هم .... خورديم .هزار معجزه از او در زمان حيات ديده ام كه يكي از آنها اينكه چندين مرتبه از شدت ... از پشت بام كاروانسراي يانس باد كه ملك خود آن بزرگوار است به زمين پرت شد و هيچ جاي او عيب نكرده است .اگر همه امامزاده هاي .....

امروز موقع مرتب كردن اين غزل هر چه خواستم در باغچه مقبره آن مرحوم يك ..... بخورم متولي نگذاشت من هم از ترس اينكه مبادار سنگ شوم با منتهاي خماري كه داشتم .... اين غزل را سرودم.

بگو به شيخ هر آنچه از تو بر مسلماني          رسيد بر اثر جهال بود و ناداني

علي ايحاله مقبره رييس المجاهدين سالهاست متروكه  مانده است ،‌اين امر موجب تخريب بيشتر اين عمارت تاريخي مي شود . به نظر مي رسد به جاي آنكه شاهد ويراني آن باشيم از مراكز مسئول بخواهيم در اين خصوص فكري بكنند.